Ég er ósammála því. Besti flokkurinn hefur engin stefnumál þó að einstakir meðlimir hafi þau hugsanlega. Pólitískar skoðanir Jóns Gnarr komu kannski (hugsanlega) best fram í Grapewine viðtalinu og þær eru að mörgu leiti áhugarverðar en óljósar og ég er ekki einu sinni viss um að hann muni vinna eftir þeim. Hann neitar tildæmis að svara spurningum um málefni. Öfugt við það sem að margir halda tel ég það ekki kost að framboðið sé ópólitískt og stefnulaust. Margir stuðningsmenn hafa notað þau rök að á listanum sé gott fólk og að það geti varla klúðrað verr en þeir sem fyrir hafa verið. Þau rök hljóma vissulega sterk en klúðrið tel ég frekar hafa orðið vegna skorts á skýrum stefnumálum og pólitíkur en hitt. Hugsjónir eru kannski betra orð ef fólk ruglar pólitík saman við valdabrölt og hentistefnu. Án skýrrar stefnu er hætta á því að ekkert ráði för. Mikilvægar ákvarðanir verði teknar af handahófi, samkvæmt stundarhagsmunum eða samkvæmt óskum hagsmunaaðilla á bak við tjöldin og allt án lýðræðislegs innleggs. REI málið var akkúrat afleiðing af svona vinnubrögðum og skipulagsmál eru annað jafnvel enn sterkara dæmi. Þar hefur stefnuleysi ráðið för í áratugi og skapað skrímslið Reykjavík og verktakaskipulag síðustu ára. Það verður ekki lagað með stefnuleysi eða “ópólitík”. Þó það hafi komið fram “grínhugmyndir”frá Besta flokkum sem mér líst satt að segja ágætlega á hafa þeir neitað að ræðar þær af alvöru svo ég hef enga hugmynd um hvort þetta er meira en grín. Jón Gnarr hefur líka talað um mörg málefni eins og að hann hafi ekkert vit á þeim, enga skoðun á þeim og að þau séu best komin í höndunum á sérfræðingum eða embættismönnum. Það liggur við að mér sé verr við það en skýra stefnu andstæða mínum hugsjónum því að þetta býður upp á að einstaklingar með annarlega hagsmuni taki ákvarðanir á ólýðræðislegan hátt.

Skýr pólitík er besta meðalið gegn ólýðræðislegu skrifræðisbákni þar sem ákvarðanir taka sig sjálfar. Vinstri grænir eru pólitískasti flokkurinn hvort sem fólki líkar hans pólitík eða ekki. Miðað við kosningaúrslitin vona ég því að Besti flokkurinn verði fljótur að móta sér hugsjón til þess að vinna eftir í sem flestum málum. Þá meina ég heldur ekki þá stefnu að láta “sérfræðingana” ráða.

Kostnaðurinn er ekki bara tilkominn vegna lægra gengis, lánshæfismats, skorts á lánum og öðrum efnahagslegum þáttum. Það sem er mikilvægara í mínum huga er seinkunnin á hreingerningunni sem þarf að fara fram, því sem ég kaus þessa ríkisstjórn til þess að framkvæma.  Ef að öðru útspili stjórnarinnar (þess hluta sem stendur í samningum) verður hafnað af Bretum, stjórnarandstöðunni, forsetanum eða þjóðinni þá hlýtur hún að gefast upp. Hún getur ekki setið aðgerðarlaus með óljúkanlegt mál. Þá tekur annaðhvort við stjórnarkreppa eða, það sem er enn verra, stjórn þjóðernissinnuðu hrunflokkana, hugsanlega með stuðningi vinstri arms VG sem er uppsigað við alþjóðakapítalismann.

Nú hef ég samúð með sjónarmiði þeirra enda lítt hrifinn af honum en af tvennu illu þá eru innlendu pilsfaldakapítalistarnir margfalt verri. Þessi ríkisstjórn er sú eina sem getur leiðrétt það óréttlæti sem ríkt hefur hér. Ef fólk er ósátt við vinnubrögð skilanefndanna þá sýnir það bara að áhrif hrunamanna eru nógu sterk meðan þeir eru utan ríkisstjórnar. Lausin er ekki að hleypa þeim til valda. Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn eru of menguð af hagsmunum viðskipatelítunnar til að skapa sanngjarna umgjörð um viðskiptalífið. Það er í eðli þessara flokka að gefa vinum sínum fyrirtæki bankanna, standa vörð um óréttlæti kvótakerfisins, sölsa undir sig almannaeigur, fresta umbótum í átt til lýðræðis og gegnsæis. Ef þessari ríkisstjórn tekst ekki breyta gamla Íslandi þá mun engri ríkisstjórn takast það.

Hinn valkosturinn er ekki sjálfstætt og skuldlaust Ísland það er Árni Johnsen, helmingaskipti, frændur í Hæstarétti, kolkrabbinn, einkavinavæðing, smokkfiskurinn, kvótakerfið, verktakskipulag, Hannes Hólmsteinn, Íraksstríðið, eftirlitsleysi, smjörklípur, óendurskoðuð stjórnarskrá og Davíð Oddsson.

Þrátt fyrir þessa annmarka eru svona mótmæli líklega betur til þess fallin að hafa áhrif á stjórnmálamenn en saklausari mótmæli eins og við Austurvöll, hvort sem áhrifin eru neikvæð eða jákvæð. Sjálfur fékk ég hálfgert sjokk þegar ég frétti að útsending hefði verið stöðvuð vegna aðgerða mótmælenda svo ég ímynda mér að það hafi verið óþægilegt að sitja undir þessu (þeir hefðu kannski átt að hleypa Geir inn).  Svona mótmæli hafa bein áhrif á stjórmálamennina en það er auðveldara að hunsa friðsamlegri fjöldafundi eða, sem er enn verra, þykjast vera sammála þeim. Eins og ég taldi upp áðan þá eru gallarnir hinsvegar margir og valda því að svona mótmæli eru enn óvinsælli en fundirnir. Því mun stjórnmálamönnum líklega reynast auðveldara að réttlæta aðgerðaleysi sitt ef þau verða ekki almennari. “Þetta er bara skríll” segja þeir. Best væri ef miðaldra millistéttarfólk og ellilífeyrisþegar sem tapað hafa öllu sínu færu að stöðva útsendingar (friðsamlega auðvitað) því þá væri erfiðara að afskrifa mótmælin. Hver veit kannski mun það gerast ef árið 2009 verður svona slæmt.

________________________________________________________

Stjórnmálamenn eru í lykilhlutverki því þeir leyfðu kreppunni að gerast óbeint með hugmyndafræði sinni, aðgerðum og aðgerðaleysi. Þeir ráða því líka hvernig við tökumst á við kreppuna og við getum haft áhrif á þá eða hverjir þeir eru. Beina ábyrgð bera hinsvegar viðskiptajöfrarnir og auðmennirnir sem græddu á eignabólunni og sluppu með arðgreiðslurnar. Margir þeirra eru fátækari en þeir voru fyrir ári síðan en þeir eru allir ríkari en áður en þeir hófust handa við niðurrifið. Ef mótmælin verða ekki ákafari mun það reynast stjórnmálamönnum auðveldara að velta kreppunni yfir á almenning en að hrófla við auðmönnunum.

Tökum sem dæmi IceSave reikningana sem eru augljósasta dæmið um beint tap almennings vegna aðgerða óreiðumannanna hans Davíðs (hvers skuldir við borgum). Þeir munu kosta þjóðarbúið a.m.k. 150 milljarða króna samkvæmt nýjustu áætlunum. Auðvelda leiðin er að velta þessu yfir á þjóðina með flatri hækkun skatta og skerðingu á þjónustu næsta áratuginn. Við munum hafa það verra en við sjáum ekki beinu tenginguna á milli þess að borga skuldir Björgúlfsfeðga og þess að ferð á bráðamóttökuna kosti allt í einu meira. Erfiða leiðin er að að láta þá sem eru ábyrgir fyrir þessu borga a.m.k. hluta skaðans. Til þess þarf líklega sértæka skattlagningu, eignaupptöku, dómsmál, rannsóknir, nýja löggjöf og samvinnu við erlend yfirvöld við að kreista peninginn úr vasa þeirra sem hafa falið hann í útlöndum. Löggjöfin er búin að vera svo hagstæð auðmönnum og viðskiptalífinu (ekki að það hafi reynst því vel) að lögfræðilegu álitaefnin eru mörg og erfið en þetta er eina réttláta leiðin.

Kreppan er annaðhvort spennandi tækifæri til þess að laga samfélagið eða einstaklega óspennandi tilraun til þess að þrauka af án þess að breyta neinu og vona að þetta gerist ekki aftur.

Nú er eitthvað ferli í gangi sem miðar að því að leysa úr málunum og á meðan ekki fæst upplýst hvað verður gert þá er mikil hætta á því að allt færist aftur í sama horf. Gömlu eigendurnir komi annaðhvort aftur og kaupi upp þrotabúið eða að nýjum flokksgæðingum verði afhennt allt draslið á silfurfati, aftur. Tortryggnin í samfélaginu er skiljanleg því hin óformlega og siðlausa spilling sem kom okkur út í þetta til að byrja með verður enn við lýði meðan sama fólk er við völdin. Við stöndum í svipuðum sporum og Þjóðverjar eftir seinni heimsstyrjöld og austantjaldslöndin eftir fall Berlínarmúrsins, það þarf að hreinsa til í stjórnkerfinu og viðskiptalífinu. Krafan um kosningar er því ekki skrítin enda eru þær eina lýðræðislega (og ofbeldislausa) leiðin til þess að hreinsa til í samfélagi þar sem tíðkast ekki að fólk viðurkenni ábyrgð á gjörðum sínum (eða skorti á þeim). Það má vel vera að það sé óráðlegt að kjósa núna en það þarf að gerast áður en það verður orðið of seint að breyta til, eignirnar seldar og verndaðar af hinum heilaga eignarétt.

Þegar við kjósum loksins verðum við að passa að hleypa ekki aftur þeim sem rifu niður samfélagið í sömu stöður. Stjórnmálamenn sem vanræktu skyldur sínar eða hafa óeðlileg tengsl inn í viðskiptalífið, sérstaklega gömlu bankana, þarf að strika út. Það skiptir ekki höfuðmáli í hvaða flokki þeir eru en flesta má líklega finna í Sjálfstæðisflokknum. Þessvegna hvet ég fólk til þess að rannsaka gaumgæfiega þá sem það kýs. Ég hvet fólk einnig til þess að kjósa í öllum opnum prófkjörum sem flokkarnir halda til þess að stroka út óæskilegt fólk. Þegar kemur svo að sjálfum kosningum ættum við að nýta okkur mun betur þann rétt sem við höfum til þess að strika út þá sem komast á lista. Verið viss um að allir sem þið kjósið séu traustsins verðir.

Erfiðara er að hreinsa til í viðskiptalífinu en þar sem stjórnvöld eiga nú í reynd alla bankana og þar með í raun öll fyrirtæki í landinu sem skulda bönkunum ætti almennileg ríkisstjórn að geta útilokað misheppnaða útrásarvíkinga þegar kemur að því að koma á eðlilegra ástandi. Reyndar finnst mér að við ættum að ganga lengra og hafa allar klær úti til þess að klófesta aftur þá peninga sem hafa glatast í vasa þeirra. Það er óhjákvæmilegt að við súpum öll seyðið af framferði þeirra en það er ekki nema sanngjarnt að þeir borgi. Nú er til dæmis ljóst að við munum þurfa að greiða eitthvað fyrir Icesave. Best væri að fá peningana til baka í gegnum dómstóla eða afturvirka tekjuskerðingu en ef það gengur ekki þarf að beita öðrum aðferðum. Skattlagning kemur til greina en það þarf að fara hugvitsamlega að henni. Hátekjuskattur gæti gert eitthvað en þeir allra ríkustu hafa litlar launatekjur og honum hættir oft til þess að verða millitekjuskattur. Fjármagnstekjuskatt mætti hækka en tekjurnar liggja núna flestar í fortíðinni enda er hlutabréfamarkaðurinn horfinn. Helst væri mögulegt að ná peningum aftur með einhverskonar eignaskatti sem yrði þá í raun dulbúin eignarupptaka. Það þarf þó að vega og meta skaðann sem þetta gæti valdið okkur. Þetta yrði líklega bara tímabundin aðgerð.

Fólk kvartaði mikið yfir óskammfeilninni í lötu útlendingunum og föðurlandssvikurunum sem hlekkjuðu sig við allt lauslegt og lokuðu Snorrabrautinni síðasta sumar í nafni náttúruverndar. það var allt of langt gengið. Nú þegar vörubílstjórar loka heilu hverfunum, tefja sjúkraflutninga og halda vöku fyrir landsmönnum marga daga í senn er hinsvegar allt í lagi. Fólk styður þá heilshugar þó það komist ekki til útlanda eða í vinnuna fyrir þeim. Kannski vegna þess að bílafólkið sem verst verður úti hefur svo mikla samúð með kröfum þeirra um lægra bensínverð. Sjálfur hef ég meiri samúð með hvíldarplanaleysi þeirra og þessu “catch 22″ samspili íslenskra vegalengda og Evrópusambandsreglna. Þeim gengi kannski betur ef þeir parkeruðu trukkunum sínum í Brussel og fyrir framan bensínstöðvar. Ég vona að minnsta kosti að ríkisstjórnin láti ekki undan og lækki álögur á bensín.

Það virðist þó engin hætta á því. Geir varð svo reiður yfir því að þurfa að labba frá Hafnarhúsinu og upp í stjórnarráð (strætóinn sem ég tók stoppar þar líka en við vorum samt ekki samferða) að hann ætlar ekki að semja. Athyglisvert að þetta er það fyrsta sem ég heyri í ríkisstjórninni um þetta mál. Loksins þegar vörubílstjórar taka upp hnitmiðaðar aðgerðir gegn ríkisstjórninni í stað þess að tefja lækna og Grafarvogsbúa þá fyrst er þetta orðið ólíðandi dónaskapur. Svona eru viðhorf Íslendinga til mótmæla þversagnarkennd.

Svo er líka spurning hver sé yfirleitt tilgangur meiðyrðalöggjafar? Að hve miklu leyti má hún takmarka tjáningarfrelsi, eitthvað sem hefur átt nokkuð undir högg að sækja undanfarið. Ættum við að geta treyst því að skynsamt fólk bendi á og andmæli þeim ummælum sem eru meiðandi, röng eða jafnvel hættuleg. Tjáningarfrelsi þýðir ekki endilega að fólk ætti að segja hvað sem er þó það megi það.

Í þessu máli var sakborningurinn dæmdur fyrir að segja sína skoðun á ákveðnum manni, hvað svo sem manni finnst um hana. Er hægt að dæma fólk fyrir að opinbera þá skoðun sína að einhver sé rasisti, fífl eða spilltur? Allt byggir þetta á huglægu mati á því hvað rasismi, fíflaskapur eða spilling eru. Það er kannski annað ef að dagblað segir einhvern vera kynferðsafbrotamann án nokkura sannana, eða hvað?

Þeir sem helst má benda á sem tækifærissinnaða valdasjúklinga hafa fundið sér aðra til að benda á, dónalega andlýðræðissinna á pöllum Ráðhússins. Margt sem þeir sögðu var óviðeigandi og kannski var þeim smalað þangað úr menntastofnunum höfuðborgarinnar en næstum allt væri betra en ef enginn mótmælti þessu rugli. Kaldhænislegt að fólk sem er að mynda meirihluta sem nýtur 25% fylgis með einum borgarfulltrúa sem hefur hvorki bakland né flokk kalli það andlýðræðislegt þegar örfáir íslendingar vakna loks af doða sínum og reyna að hafa einhver áhrif. Virk þátttaka í lýðræðislegu samfélagi er nefnilega ekki bara það að kjósa einu sinni á fjögurra ára fresti fólk sem má svo bara gera hvað sem er með því að vísa í lýðræðislegt umboð sitt.

Sjálfstæðisflokkurinn túlkar ekki einungis þátttöku borgarana í lýðræðislegu ákvarðannaferli svona þröngt heldur líka lögin sem eiga að vernda þetta kerfi. Ef eitthvað er löglegt samkvæmt bókstaflegum lestri á lögunum, eins og að skipa lítt hæfan dómara sem hefur reynst flokknum vel, má gera það. Skítt með tilgang lagana og óðháð dómsvald.

Á yfirborðinu virðist það þó betra að láta spilltann lýðræðislega kjörinn ráðherra sem má losa sig við en einhverja nefnd sjá um þetta. Eina vandamálið er að það er ekki hægt að losa sig við hann. Prófkjör og yfirstrikanir ná í mesta lagi að færa hann niður í næsta örugga þingsæti fyrir neðan ef einhver man eftir þessu árið 2009 og ekki ráða kjósendur hver þingmanna verður ráðherra.

Einkunnirnar úr sagnfræðinni streyma inn og meðaleinkunnin er komin upp í 8,25. Vonandi hækkar heimssagan hana meira. Framhaldsskólataktíkin dugir hinsvegar ekki mjög vel í háskólanámi. Svo verður spennandi að mæta í tíma hjá Vali Ingimundarsyni og Þór Whitehead.

Gettu betur lið MH stóð sig vel og er komið í aðra umferð keppninnar og auðvitað fer það eitthvað lengra í framhaldinu. Fyrsta umferðin hefur þó verið frekar skringileg. Spurningarnar misþungar og frekar einhæfar (þó ég hefði ekkert á móti þeim væri ég í liðinu). Greinilegt er þó að MR og MK eru sterkustu andstæðingarnir og MA og Verzló koma líka sterkir inn þó það komi svo sem ekkert á óvart. Verst að MH mun ekki bæta kynjahlutfallið í keppninni að þessu sinni. Á næsta ári verður greinilega að taka upp Stalínískar aðferðir við val á keppendum til að finna alla mögulega keppendur af öllum mögulegum kynjum. Allir verða neyddir í próf og þeir efstu þvingaðir í stranga þjálfun í Sovéskum samyrkjubúum.

Annars er svosem ekki mikið til að blogga um svona á sumrin svo ég þarf varla að afsaka mig. Helst í fréttum er Nýju Jórvíkur-ferðin sem lagt verður upp í eftir tvær vikur. Þökk sé töfrum google þá er hægt að skipuleggja ferðina niður smæstu smáatriði. Hérna er tildæmis farfuglaheimilið sem ég mun gista á.

Skuggalegra er hinsvegar það að fyrsta morðið í tvö ár á landinu, og það fyrsta skipulagða sem ég man eftir, hafi verið framið hérna í næsta nágrenni. Skrítið að hverfissundlaugin og gatnamótin sem ég hjóla framhjá annan hvern dag séu vettvangur morðs af yfirlögðu ráði. Það er svo sem ekki mikið um það að segja nema hve mikill harmleikur það hlýtur að vera fyrir alla hlutaðeigandi.

Nálægðin við dauðan í mínu daglega umhverfi varð líka áþreifanlegri þegar við fundum bein við stígagerð í kirkjugarðinum. Þrátt fyrir það að ég vinni í kirkjugarði hafði ég aldrei sé látna persónu áður. Eitthvað þótti mér það þó grunsamlegt hve smágerð beinin voru og hve grunnt þau voru grafin. Þegar við fundum svo beittar tennur í kjálkabeininu og leifar af ól þá sannfærðist ég um að þarna lægi köttur en ekki barn. Núna liggur hann í vígðri jörð undir stíg í svæði X.

Við stígagerðina fékk ég svo Jólalag á heilann. Lagið var sem betur fer hið fallega “Það á að gefa börnum brauð”. Hinsvegar reyndist mér það um megn að raula það því að ég var svo óheppinn að fá það á heilann raddað og í keðjusöng.